نه آموزش، نه ساماندهی، اینستاگرام را هم باید بست!

فیلتر شدن یا نشدن اینستاگرام، جنجال تازه فضای مجازی ماست

این روزها، روزهای سختی برای نخستین شبکه اجتماعی محبوب و فیلترنشده ایرانی‌هاست. بعد از شاخ‌وشانه کشیدن‌های دیروز ‏جنگاوران این حوزه برای وزارت ارتباطات در ماجرای پسافیلتر تلگرام، امروز هم ماجرا به تهدید اینستاگرام کشید. سرپرست معاونت امور ‏فضای مجازی دادستانی کل کشور که به تازگی بر اسب مرادِ این سمت سوار شده و هنوز حکم انتصابش در مراحل اداری است، گفته: ‏‏«حکم قضائی برای فیلترینگ شبکه اجتماعی اینستاگرام وجود دارد و یک‌بار هم فیلتر شد ولی دولت وعده داد که با کمک فیلترینگ ‏هوشمند می‌تواند این فضا را کنترل کند، اما متاسفانه در این زمینه هزینه زیادی انجام شد ولی به نتیجه‌ای نرسیدیم. هم اکنون دستور ‏قضائی برای فیلتر این سرویس داریم و نظر اکثر شورای‌عالی فضای مجازی و دیگر تصمیم‌گیران نیز مبنی بر فیلتر شدن این سرویس ‏است.»‏
هرچند جلسه این شورا برگزار نشده ولی گویا جواد جاویدنیا نظر بیشتر شرکت‌کنندگان را می‌داند و توضیح داده: «طبق مصوبات ‏شورای‌عالی فضای مجازی ترافیک اینستاگرام از یک سطح بالاتر نباید می‌رفت که متاسفانه فراتر رفت و از طرفی براساس مصوبات این شورا ‏باید دولت برای فعالیت این شبکه در کشور مجوز دولت پس از التزام این شبکه اجتماعی به قوانین کشور و انتقال سرورها به داخل کشور ‏مجوز صادر می‌کرد که این کار هم انجام نشده است.» مسئول محترم مشخص نکرد و خبرنگاری هم نپرسید که دقیقا چه سطحی برای ‏بالاتر نرفتن(!) مشخص شده بود و البته مگر امکانات داخلی و شیوه‌نامه برخورد با یک شرکت بزرگ بین‌المللی فراهم شده که الزامات ‏قانونی یادآوری می‌شود؟ با این‌حال همه می‌دانیم که «در حال حاضر، دستگاه قضائی می‌تواند به صورت یک‌طرفه با توجه به انجام نشدن ‏مصوبات شورا دستور فیلتر را صادر کند» اما به گفته جاویدنیا، فعلا صبر پیشه کرده‌اند و دندان روی جگر گذاشته‌اند و منتظر اجماع نظر ‏در این زمینه هستند. ولی اگر صبر کردن فایده نداشته باشد دستگاه قضائی تصمیم لازم را خواهد گرفت.‏
هرچند رمضانعلی سبحانی‌فر (عضو ناظر مجلس در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه) می‌گوید که «فیلتر اینستاگرام در این کارگروه ‏مطرح نشده و گویا تصمیم‌گیری‌ها خارج از این کارگروه انجام می‌شود» ولی پاسخ اصلی را محمدجواد آذری جهرمی، در حاشیه جلسه ‏هیأت دولت مطرح کرد: «من متن صحبت‌های معاون دادستان را نخواندم و صبح امروز در دولت از تیتر اخبار متوجه این موضوع شدم. ‏اصلا فرض بر این‌که حرف‌های معاون دادستان درست است و وی اختیار قانونی برای فیلترینگ اینستاگرام دارد، این سوال پیش می‌آید ‏که بعد از این قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ این را برای مردم روشن کنند و دو قطبی فیلترینگ یا مخالفت با فیلترینگ درست نکنند. ‏خیلی دقیق برای مردم بگویند از فردای فیلترینگ اینستاگرام در کشور در زندگی مردم، حاکمیت و کاهش جرایم چه اتفاقی رخ خواهد ‏داد؟ در این زمینه باید جمع‌بندی عقلایی شود.»‏
این تهدیدها و حرف‌ها درحالی مطرح می‌شود که این اپلیکیشن امکان محدودسازی هوشمند برای خانواده‌ها و استفاده کودکان دارد. ‏ولی هیچ‌گاه این امکان پیشرفته، برای استفاده‌کنندگان ایرانی در هیچ برنامه و کمپینی توضیح داده نشده و همیشه نخستین راه، فیلتر ‏است! (برای این موضوع باید مفصل‌تر و مستقل نوشت) می‌شود این گزارش را با توییت یک کاربر تمام کرد که خلاصه واکنش‌ها را نوشته ‏است؛ «کاش اینستاگرام را زودتر مثل تلگرام و توییتر فیلتر کنند تا منتش سرمان نباشد. کمترین فایده‌اش این است که گزینه «جنگ ‏رسانه‌ای دشمن با استفاده از شبکه‌های اجتماعی» از سناریوهای احمقانه توجیه اعتراضات کارگری، فسادهای بی‌پایان حذف می‌شود.»‏